Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Thông tin Văn Hóa

 
    Thống kê truy cập
Số lượt truy cập: 250268
Thông tin Văn Hóa
Làng trống Bình An đón Tết
Thứ 2, Ngày 05/03/2012, 01:14

    Thập niên 50 của thế kỷ trước, trống Bình An đã nổi tiếng khắp Nam Bộ và lan xa đến miền Trung... Những ngày chuẩn bị đón tết Nhâm Thìn, không khí lao động ở Bình An rộn rịp hẳn lên vì tín hiệu vui: trống Bình An đã có dịp xuất sang nước ngoài như: Mỹ, Pháp, Úc, Singapore, Trung Quốc, Anh, Campuchia, Hàn Quốc…

    Từ trong nước đến xuất khẩu

    Làng trống Bình An thuộc ấp Bình An xã Bình Lãng, huyện Tân Trụ, Long An. Từ trung tâm huyện, phải đi bộ  băng qua cánh đồng lúa mênh mông hàng trăm hécta chín vàng mơ, đi vào con đường bê tông nhỏ khoảng 1 cây số là đến làng trống. Ông Nguyễn Văn Mến (Năm Mến), một nghệ nhân có thâm niên làm trống cho biết có 20 loại trống, từ trống Sư tử 1,3 triệu đồng  đến 1,5 triệu đồng đến trống Cơm 2,4 triệu đồng, tùy theo kiểu dáng, kích cỡ.

   Ông Năm vừa chỉ các loại trống vừa giải thích cặn kẽ. Đây là loại trống cổ bồng xưa, đít bằng sành, bịt nhựa giống đờn độc huyền, vỗ ra nhiều chữ. Kia là chiếc trống cơm cũ, người ta tiếc rẻ nên thuê bịt lại.

    Năm Mến khoe: “Cái trống khá to do ông cùng nhóm thợ làm ròng rã gần 20 ngày công mới giao cho khách hàng ở tận Cà Mau lên, trị giá 6 triệu đồng. Những loại trống này mỗi tháng làm hàng chục cái là chuyện thường. Cách đây mấy tháng, tôi làm cái trống cao 2,5m; mặt rộng 1,5m; trị giá 25 triệu đồng, mới là cái trống lớn kỷ lục!”

    Chúng tôi nhìn lên tường thấy treo Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ tặng cho ông Năm, một nghệ nhân có nhiều thành tích.

    Năm Mến nhớ lại lời ba ông kể hồi nhỏ, nghề trống ra đời cách đây khoảng 150 năm, do ông cố của ông là Nguyễn Văn Ty khởi xướng. Thời đó, ông Ty có ghe chài chuyên đi mua bán nước mắm từ Long An sang các tỉnh miền Tây.

    Trong quá trình đi buôn, ông Ty phát hiện dọc sông Vàm Cỏ nhiều người làm thịt trâu bỏ da. Thấy vậy, ông mang da trâu về phơi khô rồi mày mò làm trống. Do chưa có kinh nghiệm và thiếu đồ nghề nên trống làm ra tiếng kêu không được thanh và nhỏ xíu. Ngoài gia đình ông Năm Mến, còn những hộ làm trống lâu đời như: Nguyễn Văn Lương, Nguyễn Văn Ba, Nguyễn Văn Chính, Nguyễn Văn Tới, Nguyễn Văn Tùng…, tất cả đều dòng họ Nguyễn.

     Sau khi ông Ty qua đời, truyền sang ông nội của Năm Mến là Nguyễn Văn Tịnh, sau đó cha ông là Nguyễn Văn Tình, sang đời ông và các con ông: Nguyễn Văn Bình, Nguyễn Văn An (đặt tên ghép để nhớ kỷ niệm làng trống Bình An) đã là năm đời làm trống. Riêng ông Năm Mến, làm trống từ năm 16 tuổi đến nay đã 63 xuân.

     Năm Mến cho biết: “Những thợ làm trống mày mò và sáng chế ra phương pháp dùng giàn chò, giàn giáo… để làm công cụ bịt trống; thân trống được làm bằng gỗ Sao rất tốt đảm bảo độ bền cao. Trống được sơn màu đỏ và thiết kế bề ngoài khá đẹp nên rất được ưa chuộng.”

     Làm trống có trên 20 công đoạn. Để làm được trống chất lượng, đảm bảo tiếng kêu tốt và độ bền cao, phải tìm cho được loại da trâu già, vừa mới làm thịt, tuyệt đối không dùng da trâu đã ngâm muối. Sau đó mang da trâu về căng ra phơi khô, lấy cỡ mặt trống, cắt da tròn rồi mới bịt…

     Địa chỉ mua da trâu tươi thường là các lò mổ Phú Thọ (Chợ Lớn), Hóc Môn, Tp.Hồ Chí Minh được các nghệ nhân đưa về Long An, dùng gỗ Sao hay Lồng Mứt đốt lửa uốn ngay rồi căng phơi.

     Làng trống Bình An có 26 hộ, hầu hết là nông dân, trong đó có đến 19 hộ ở ấp Bình An, sau đó các anh chị này lập gia đình, đem nghề truyền lại cho các gia đình ở Bình Tịnh, Lạc Tấn và Mỹ Bình.

     Để tồn tại và phát triển, các cơ sở sản xuất trống ở Bình An liên tục thay đổi mẫu mã, hình thức, đáp ứng nhu cầu thị trường trong và ngoài nước. Nếu như mấy năm trước, tất cả các công đoạn hầu như chỉ làm bằng phương pháp thủ công truyền thống, hai năm trở lại đây, các nghệ nhân cải tiến từ dụng cụ thủ công chuyển một số công đoạn sang cơ giới hóa và điển khí hóa như: khoan điện, bào, sơn tĩnh điện, chà giấy nhám…

     Ông Năm Mến giải thích thêm: “Tùy theo từng loại trống mà có cách làm da và bịt khác nhau, như trống lân thì làm da dày và bịt thẳng để kêu bong tiếng; trống nhạc lễ thiết kế khi đánh lên nghe tiếng âm dương, cao thấp; rồi trống trường, trống đình, chùa… mỗi loại đều có tiếng kêu riêng biệt”.  Độ bền của trống Bình An kéo dài từ 20- 30 năm mới lủng, sau đó bịt lại mặt và tiếp tục sử dụng.

     Ông Nguyễn Tấn Thành, Chủ tịch Hội Nông dân xã Bình Lãng, phấn khởi báo tin: “Vừa qua các hộ làm trống được vay 300 triệu đồng từ Quỹ Quốc gia hỗ trợ việc làm. Mỗi hộ được vay từ 12 đến 15 triệu đồng trong 2 năm, lãi suất 0,65%/tháng, nếu có nhu cầu sẽ được đáo hạn. Ngoài ra, Sở Khoa học Công nghệ Long An còn hỗ trợ trên 50 triệu đồng đầu tư cơ giới hóa .” 

Ông Năm Mến giới thiệu trống với khách hàng

  
   Thương hiệu cho làng trống

     Tân Trụ là huyện nghèo nhất tỉnh. Nhiều cơ sở sản xuất trống “ăn nên làm ra” vươn lên khá giả. Như gia đình anh Ba Khía, không có tấc đất cắm dùi, nhờ nghề làm trống mà anh xây được nhà kiên cố và nuôi 4 con học lên đại học. Rồi ông Năm Mến, nuôi 7 người con có cuộc sống ổn định cũng từ nghề trống mà ra. Hộ ông Nguyễn Văn Lương, ông Hai Phú… cũng sống nhờ vào trống. Theo tổng hợp của địa phương, hiện tại đa phần các nghệ nhân làm trống đều có nhà tường khang trang  và mua sắm nhiều phương tiện nghe nhìn, hon da, điện thoại đủ đầy…

     Để nhân rộng nghề làm trống và mở thêm thị trường xuất khẩu, chính quyền địa phương đã phối hợp cùng các cơ sở thành lập Tổ hợp tác sản xuất trống nhằm tăng cường nguồn vốn, trao đổi tay nghề và mở rộng thị trường hướng đến xuất khẩu phát triển bền vững…

     Sắp tới, các ngành chức năng ở huyện Tân Trụ đang xúc tiến xây dựng thương hiệu độc quyền cho “trống Bình An”.

     Ông Nguyễn Kỳ Đức, Phó Chánh văn phòng UBND tỉnh Long An, cho biết ngoài các làng chiếu Bến Lức, Cần Đước và Tân Trụ-Long An hiện nay địa chỉ làng trống Bình An đang được UBND tỉnh khuyến khích các doanh nghiệp kinh doanh du lịch trên địa bàn đưa vào danh mục điểm du lịch trong tua chính phục vụ du khách khi đến tham quan Long An.

     Hiện tại, làng trống Bình An đang tất bật vào mùa sản xuất phục vụ nhu cầu tết Nguyên đán. Có điều da trâu tươi tăng lên 70%, với giá từ 14 ngàn đồng tăng lên đến 27 ngàn đồng/ký.

     Dù hút hàng nhưng giá trống bán ra vẫn giữ như cũ hoặc nhích lên chút ít. Giá mỗi cái trống trung bình từ 200 ngàn đồng đến hơn 20 triệu đồng (tùy lớn nhỏ), trống lân có giá 3,5-4 triệu đồng/cái, trống múa sư tử, múa rồng giá hơn 1 triệu đồng/cái, trống chầu, trống trường giá 4,8 triệu đồng/cái. Trừ chi phí cơ sở sản xuất còn lời 10%-20%. Riêng thợ làm trống được trả công 150.000đ/ngày, cao hơn nhiều so với làm những nghề khác.

     Theo ông Nguyễn Văn Ngọt, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Du lịch Long An, sắp tới tỉnh đang có kế hoạch xúc tiến đầu tư, mời gọi các doanh nghiệp liên kết phát triển làng nghề gắn kết với du lịch để giới thiệu với du khách trong và ngoài nước một sản phẩm độc đáo truyền thống của địa phương.

                                                                                       Bài và ảnh: Hùng Cường
                                                         (Chi hội Văn nghệ dân gian thành phố Cần Thơ)

Lượt người xem:   131
Manage PermissionsManage Permissions
|
Version HistoryVersion History

Tiêu đề

Hình ảnh

Hình ảnh mô tả

Tóm tắt

Nội dung

Link thay thế nội dung

Ngày xuất bản

Tin nổi bật

Tác giả

Phân loại

Loại bài viết

Số Trang

Số Ảnh

Trạng thái

Lịch sử

Số lượt người đọc

Approval Status

Attachments

Content Type: Tin Tức Mở Rộng
Version:
Created at by
Last modified at by
Ảnh
Video
SỞ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH TỈNH LONG AN
Chịu trách nhiệm chính: Bà Nguyễn Thị Thủy​ - Phó Giám đốc Sở
Địa chỉ: ​Số 03 Võ Văn Tần, Phường 2, Thành phố Tân An
Điện thoại : (072) 3826 452​ ​ * Fax: (072) 3832 042 ​ * Email: nguyenthithuy@longan.gov.vn; svhttdl​​​​@longan.gov.vn​​
​ ​