Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Thông tin Văn Hóa

 
    Thống kê truy cập
Số lượt truy cập: 250268
Thông tin Văn Hóa
Người xưa sửa lỗi
Thứ 4, Ngày 03/07/2013, 07:08

Ca dao Việt Nam có câu:

Thế gian muôn sự  khôn chừa 

Rượu nồng, dê béo, gái vừa đương tơ. 

Thật vậy, tửu sắc là một trong những lạc thú ở đời dễ làm cho con người hư hỏng nếu quá đà. Riêng về rượu, ai trong đời cũng có lần say sưa nhưng quan trọng hơn hết là biết nhận ra lỗi lầm để sửa chữa. Trong chuyện này, có thể kể lại đây tấm gương của vua Anh Tông thời Trần.

Vua tên  Thuyên, con trưởng vua Nhân Tông, lên ngôi vào tháng 3-1293, lấy niên hiệu là Hưng Long. Khi còn trẻ tuổi, vua thích vi hành, cứ đêm đến, lại lên kiệu ra khỏi cung, cùng mấy chục người thị vệ đi khắp kinh kỳ, gà gáy mới về cung. Có lần vua còn bị bọn vô lại ném gạch trúng vào đầu. Ngoài ra, vua còn thích uống rượu. Năm Hưng Long thứ 7 (1299), Thái Thượng Hoàng Nhân Tông từ phủ Thiên Trường về kinh thành Thăng Long. Là người có tính tình giản dị, nên đi đâu Thái Thượng Hoàng cũng không không bày xa giá rầm rộ, mà chỉ mang  một toán tinh binh hầu cận, vì thế, triều thần chẳng ai biết cả. Thượng Hoàng về đến nơi, đi thăm khắp các cung điện, từ giờ thìn đến giờ tỵ (từ 7-11 giờ), đến khi cung nhân dâng bữa trưa vẫn không thấy Anh Tông đâu. Thượng Hoàng lấy làm lạ, hỏi cung nhân rằng vua ở đâu thì mới biết Anh Tông uống rượu Xương Bồ say khướt từ hôm qua, đến giờ vẫn chưa tỉnh. Thượng Hoàng sai cung nhân vào trong đại nội đánh thức, nhưng vua vẫn không dậy nổi. Thượng Hoàng thấy thế thì giận lắm, nên dù cho mới vừa về kinh, cũng lập tức quay về phủ Thiên Trường, xuống lệnh cho tất cả các quan ngày mai phải đến Thiên Trường để điểm danh, ai trái lệnh sẽ bị xử tội.

Đến giờ mùi (khoảng 2-3 giờ chiều), vua tỉnh lại, nghe cung nhân tâu việc Thái Thượng Hoàng về kinh. Vua cả sợ,  triệu các quan vào cung nhưng mọi người đều đã về Thiên Trường. Vua đi  qua chùa Tư Phúc, thấy học sinh Đoàn Nhữ Hài, bèn hỏi:”Sao ngươi lại ở đây?”. Đoàn Nhữ Hài tâu:” Thần vì mãi học, đi lỡ ra đây”. Vua bèn bảo với Đoàn Nhữ Hài:”Trẫm vì say rượu, có tội với Thượng Hoàng, giờ trẫm định đến trước ngài tạ tội, vậy ngươi hãy thảo cho trẫm bài biểu”. Đoàn Nhữ Hài đứng trước mặt vua, chốc lát đã soạn xong bài biểu. Vua xem xong, tờ biểu còn chưa ráo mực, liền ra lệnh dùng thuyền nhẹ, đem theo Đoàn Nhữ Hài, tức tốc về phủ Thiên Trường. Thuyền đi suốt đêm, đến sáng thì đến nơi. Vua sai Đoàn Nhữ Hài dâng biểu tạ tội.

Thượng Hoàng thấy Đoàn Nhữ Hài liền hỏi là ai. Nội nhân trả lời rằng đây là người của Quan Gia (danh từ gọi vua thời Trần), phụng mạng đến dâng biểu. Thượng Hoàng nghe xong im lặng, chẳng nói gì. Đến buổi chiều, mưa to ập đến, Đoàn Nhữ Hài vẫn quỳ dưới cửa cung. Thượng Hoàng thấy thế thương tình nên nhận biểu để xem. Thấy lời lẽ trong biểu vô cùng khẩn thiết, Thượng Hoàng cho vời vua vào và bảo rằng:”Trẫm còn có con khác, cũng có thể nối ngôi được. Nay trẫm còn sống mà ngươi còn như thế, huống chi sau này?”. Vua vô cùng hối hận, dập đầu xin tha tội. Thượng Hoàng nguôi ngoai, xuống chiếu cho Anh Tông vẫn được làm vua và cho các quan về triều như cũ. Thượng Hoàng còn khen Đoàn Nhữ Hài rằng:”Bài biểu ngươi soạn rất hợp lòng trẫm”.

Nhờ cách dạy dỗ nghiêm khắc của Thượng Hoàng Nhân Tông mà vua Anh Tông sau này không bao giờ uống rượu và trở thành một vị minh quân của nhà Trần. Đối với việc dùng người, vua đều xét đoán rất kỹ và tùy tài mà dùng một cách hợp lý. Dưới triều Anh Tông có Nguyễn Quốc Phụ làm nội thư chánh chưởng, cận thần lúc trước của Thượng Hoàng Nhân Tông. Lúc triều đình khuyết chức hành khiển (tể tướng), có lần Thượng Hoàngbảo:” Quốc Phụ được đấy”. Vua thưa rằng :”Nếu lấy ngôi thứ mà bàn, thì được rồi, chỉ hiềm hắn nghiện rượu thôi”. Vì thế, Nguyễn Quốc Phụ vẫn giữ chức cũ cho đến chết. Còn Đoàn Nhữ Hài tuy còn tuổi trẻ nhưng tài cao, vua mạnh dạn phong làm Ngự sử trung tán. Về sau, Đoàn Nhữ Hài đã tỏ rõ năng lực của mình và trở thành một danh thần của triều Trần.

Khi làm vua, có lúc Anh Tông ban quan tước hơi nhiều. Thượng Hoàng Nhân Tông liền bảo: “Sao lại có một nước bé bằng bàn tay mà quan tước nhiều đến thế?”. Từ đó, vua hết sức thận trong khi ban chức tước cho bất kỳ ai. Nguyễn Sĩ Cố, Chu Bộ là cận thần của vua khi còn là Hoàng tử. Nhưng khi vua lên ngôi vẫn không cất nhắc hai người này  vào vị trí quan trọng. Nguyễn Sĩ Cố làm đến Thiên Chương các đại học sĩ, nhưng thực ra chỉ có danh chứ không có quyền hành, còn Chu Bộ cũng chỉ được trông coi mấy bộ cấm binh. Khi Anh Tông đi đánh Chiêm Thành, Chu Bộ chết trận, Nguyễn Sĩ Cố chết trên đường đi. Cả hai đều phục vụ Anh Tông tận tình lâu ngày nhưng vì tài không thể dùng mà vua đặt họ vào chức vị nhàn tản, cho hưởng bộc cao, lộc hậu chứ không trao thực quyền.

Sử chép rằng Anh Tông tính tình khiêm tốn, hòa mục với người trong họ, mọi việc của triều đình đều tự mình quyết đoán. Khi thư rỗi việc nước, ngài để tâm đến việc trước thuật và sửa sang phong hóa. Chính vua là người bỏ lệ  xăm hình rồng vào thân người. Vua có sáng tác tập thơ ngụ chế mang tên Thủy vân tùy bút, nhưng trước khi mất thì hạ lệnh đốt đi.

Anh Tông mất ngày 16 tháng 3 năm Đại Khánh thứ năm (1320), ở ngôi 21 năm, làm Thái Thượng Hoàng 6 năm, hưởng thọ 45 tuổi. Sách Đại Việt sử ký toàn thư viết về Anh Tông như sau: “Vua khéo biết kế thừa, cho nên thời cuộc đi tới thái bình, chính trị trở nên tốt đẹp, văn vật chế độ ngày càng thịnh vượng, cũng là bậc vua tốt của triều Trần”

Tấm gương hối lỗi và sửa lỗi của Trần Anh Tông thật đáng để cho hậu thế chúng ta suy gẫm và noi theo.

                                                                                            NGUYỄN VĂN THIỆN

Lượt người xem:   141
Manage PermissionsManage Permissions
|
Version HistoryVersion History

Tiêu đề

Hình ảnh

Hình ảnh mô tả

Tóm tắt

Nội dung

Link thay thế nội dung

Ngày xuất bản

Tin nổi bật

Tác giả

Phân loại

Loại bài viết

Số Trang

Số Ảnh

Trạng thái

Lịch sử

Số lượt người đọc

Approval Status

Attachments

Content Type: Tin Tức Mở Rộng
Version:
Created at by
Last modified at by
Ảnh
Video
SỞ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH TỈNH LONG AN
Chịu trách nhiệm chính: Bà Nguyễn Thị Thủy​ - Phó Giám đốc Sở
Địa chỉ: ​Số 03 Võ Văn Tần, Phường 2, Thành phố Tân An
Điện thoại : (072) 3826 452​ ​ * Fax: (072) 3832 042 ​ * Email: nguyenthithuy@longan.gov.vn; svhttdl​​​​@longan.gov.vn​​
​ ​